środa, 26 listopad 2014
You need to specify a list Id in the module configuration

Przedmiot podatku dochodowego od osób fizycznych

01.06.2004

Problematyka przedmiotu opodatkowania w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych jest zagadnieniem bardzo obszernym. Na przedmiot opodatkowania składa się szereg rożnego rodzaju dochodów bądź przychodów. Dochody osiągane przez podatników pogrupowane zostały w poszczególne kategorie, określone mianem "źródeł przychodów". Ustawowe źródła przychodów

Omawiając problematykę przedmiotu opodatkowania, należy wskazać, iż istotne i zarazem pomocne, znaczenie dla zdefiniowania poszczególnej kategorii przedmiotu opodatkowania, ma treść art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14 poz. 176 ze zm.). W powyższym przepisie wymienione zostały tzw. źródła przychodów w podatku dochodowym. Źródła przychodów, czyli inaczej miejsca, z których ewentualnie podatnik może osiągać dochody. Poprawne ustalenie momentu osiągnięcia przychodów, możliwość pomniejszenia przychodów o ewentualne koszty uzyskania przychodów a także ustalenie poprawnych zasad opodatkowania, jest uzależnione od prawidłowego zakwalifikowania danego przychodu do jednego z ustawowo wskazanych źródeł. Zgodnie z art. 10 ustawy o.p.o.f. źródłami przychodów są: 1) stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta, 2) działalność wykonywana osobiście, 3) pozarolnicza działalność gospodarcza, 4) działy specjalne produkcji rolnej, 5) nieruchomości lub ich części, 6) najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą, 7) kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych, 8) odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz wynikającego z przydziału spółdzielni mieszkaniowych: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym, prawa wieczystego użytkowania gruntów, innych rzeczy, 9) inne źródła.

Zasady rozliczania straty

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 ze zm.) przewiduje tzw. "kumulację dochodów" podatnika w roku podatkowym. W sytuacji, gdy podatnik uzyskuje w roku podatkowym, dochody z więcej niż jednego źródła, wówczas opodatkowaniu podlega suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów, z zastrzeżeniem dochodów i przychodów wymienionych w art. 24 ust. 3 i art. 28, art. 29, art. 30 ustawy. Zgodnie z ustawą, dochodem jest nadwyżka sumy przychodów z danego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągniętą w roku podatkowym. Określa jednocześnie, że jeżeli zaistnieje taka sytuacja, że koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów. Zasady rozliczania straty w podatku dochodowym od osób fizycznych wynikają z unormowań zawartych w art. 9 ust. 3 i 3a ustawy. Należy przypomnieć, iż do końca 2000 r. zasady odliczania straty były odmiennie uregulowane w obu ustawach podatkowych. Inne zasady odliczania straty dotyczyły podatników podatku dochodowego od osób prawnych a inne podatników podatku dochodowego od osób fizycznych. Od 1 stycznia 2001 r. zasady te zostały ujednolicone dla obu kategorii podatników. W stanie prawnym obecnie obowiązującym, podatnicy ustawy o.p.d.o.f., mają możliwość, pomniejszenie dochodu osiągniętego z danego źródła przychodów o ewentualnie poniesioną stratę, ale z tego samego źródła przychodów. Zatem np. nie jest możliwe pomniejszenie dochodu osiągniętego ze stosunku pracy o stratę poniesioną na prowadzeniu działalności gospodarczej. Ustawa określając zasady rozliczania straty wskazuje, że stratę poniesiona z danego źródła przychodów, podatnik może odliczyć od dochodu osiągniętego z tego samego źródła przychodów w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że wysokość odliczenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% kwoty tej straty. Istotne jest zatem zastrzeżenie, że strata może być odliczana od dochodu z tego samego źródła przychodów. Jak widać z powyższego, ustawodawca dał nam maksymalnie pięć lat na skorzystanie z możliwość odliczenia straty. Jest to długi okres czasu i na pewno korzystny dla tych podatników, którzy osiągają stosunkowo niskie dochody. Natomiast jeśli podatnicy osiągają znaczne dochody, to stratę mogą odliczyć w ciągu dwóch kolejno następujących po sobie latach. W jednym roku można pomniejszyć dochód o 50% kwoty straty i w drugim roku o kolejne 50% kwoty straty. Ważne jest, że podatnicy którzy mają prawo do odliczenia w danym roku określona kwotę straty, mogą tą kwotę odliczyć od dochodu w całości w dowolnie wybranym miesiącu. Nie muszą kwoty straty przypadającej do odliczenia na dany rok dzielić na 12 miesięcy. Dodać należy, że wskazane wyżej zasady odliczania straty nie mają zastosowania do strat poniesionych z tytułu: - odpłatnego zbycia rzeczy i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy, oraz - ze źródeł przychodów, z których dochody są wolne od podatku dochodowego.

Przykład 1 Przedsiębiorca poniósł stratę z prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej za 2001 r. w kwocie 15.000,00 zł. W styczniu następnego roku osiągnął dochód w wysokości 25.000,00 zł. W tej sytuacji podatnik może w styczniu pomniejszyć dochód maksymalnie o kwotę 7.500,00 zł (co stanowi 50% kwoty straty z roku poprzedniego).

Przykład 2 Podatnik wykonywał pozarolniczą działalność gospodarczą prowadząc restaurację. Poniósł na niej stratę a następnie zlikwidował tą restaurację i otworzył sklep obuwniczy. Nic nie stoi na przeszkodzie, żeby z dochodu osiągniętego na prowadzeniu sklepu, odliczać stratę poniesioną na prowadzeniu restauracji. W powyższej sytuacji nie następuje zmiana źródła przychodów jaką jest prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.

 Zapamiętaj!

Stratę poniesioną z danego źródła przychodów, podatnik może odliczyć od dochodu osiągniętego z tego samego źródła przychodów w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że wysokość odliczenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% kwoty tej straty.

 
Wersja do druku Drukuj
« nowszy artykuł   starszy artykuł »