|
Ze sprawozdań finansowych korzystają różni odbiorcy (menedżerowie zarządzający, kontrahenci, banki, właściciele i inwestorzy, organy podatkowe) i nie bez kozery mówi się, że sprawozdanie finansowe jest wizytówką firmy. Zaprezentowane w sprawozdaniu finansowym dane i informacje stanowią kopalnię wiedzy na temat sytuacji ekonomiczno-finansowej danej jednostki. Pozwalają dokonać całościowej oceny sytuacji majątkowej, wypłacalności, rentowności, umożliwiają lokalizację występujących w firmie nieprawidłowości.
Ogólne informacje w zakresie analizy sprawozdań finansowych
Wśród podstawowych zagadnień analizy sprawozdań finansowych należy wymienić: - analizę poziomą,
- analizę pionową,
- analizę wskaźnikową.
Czytanie bilansu w układzie poziomym polega na porównywaniu wielkości poszczególnych np. składników aktywów czy pasywów za dwa lub więcej okresów sprawozdawczych. Umożliwia to określenie zmian zaistniałych z okresu na okres w sytuacji majątkowej i finansowej firmy, pozwala wyciągać wnioski w zakresie funkcjonowania jednostki w przeszłości i prognozować tendencje rozwoju w przyszłości. Czytanie sprawozdania finansowego w układzie pionowym polega natomiast na określeniu i interpretacji struktury majątku i źródeł jego finansowania, czy struktury przychodów i kosztów oraz innych elementów składających się na wynik finansowy jednostki. Analiza ta pozwoli nam np. ustalić sytuację jednostki w zakresie płynności finansowej, wypłacalności, trwałości struktury finansowania. Szerszy obraz sytuacji finansowej uzyskamy porównując zmiany zachodzące w strukturze aktywów, czy pasywów na przestrzeni kilku okresów sprawozdawczych. Analiza wskaźnikowa, polega na obliczeniu odpowiednich wskaźników czyli relacji zachodzących pomiędzy określonymi, ujętymi w sprawozdaniach finansowych wielkościami. Paleta wskaźników, które można konstruować mając jako bazę dane sprawozdania finansowego jest szeroka, ale w praktyce stosuje się zestaw kilkunastu standardowych wskaźników. Są one pogrupowane tematycznie, w zależności od treści ekonomicznej prezentowanych informacji. Temat analizy sprawozdania finansowego jest bardzo szeroki i będzie w trakcie rozwoju serwisu sukcesywnie poszerzany. Na początek zaprezentujemy Państwu zestaw węzłowych wskaźników ekonomiczno-finansowych, dzięki którym można syntetycznie scharakteryzować różne aspekty ekonomiczne działalności jednostki. | Węzłowe wskaźniki analizy sprawozdania finansowego
Poniższa tabela prezentuje syntetyczne zestawienie podstawowych wskaźników ekonomiczno-finansowych zebranych w następujące grupy: - wskaźniki rentowności,
- wskaźniki płynności finansowej,
- wskaźniki wypłacalności,
- wskaźniki aktywności.
W tabeli podano informacje na temat nazwy wskaźnika, sposobu wyliczenia (wzoru obliczeniowego) oraz krótkiej interpretacji lub treści wskaźnika. Wskaźniki rentowności Lp | Nazwa wskaźnika | Sposób wyliczenia (przyjęty wzór) | Interpretacja wskaźnika (treść wskaźnika) | 1
| Rentowność sprzedaży (mierzona zyskiem netto)
| zysk netto/przychody ze sprzedaży | Informuje o tym ile procent sprzedaży stanowi marża zysku po odliczeniu wszystkich kosztów i zapłaceniu podatków. Pogorszenie wskaźnika oznacza, że firma musi zrealizować większe rozmiary sprzedaży do osiągnięcia określonej kwoty zysku.
| 2
| Rentowność sprzedaży (mierzona zyskiem ze sprzedaży)
| zysk ze sprzedaży/przychody ze sprzedaży | Informuje o tym ile procent sprzedaży stanowi marża zysku na sprzedaży. Wskaźniki [1] i [2] jeśli przyjmują wartość ujemną nazywane są deficytowością.
| 3
| Rentowność majątku ogółem
|
zysk netto/majątek (aktywa) ogółem
| Informuje o efektywności wykorzystania majątku (całości zasobów firmy), czy innymi słowy ile zysku netto przynosi każda złotówka zaangażowana w finansowanie majątku.
| 4
| Skorygowana rentowność majątku
| zysk netto + odsetki x (1-t) / majątek (aktywa) ogółem | Rentowność majątku uwzględniająca angażowanie kapitałów obcych, co powoduje działanie tzw. "osłony podatkowej"
| 5
| Rentowność kapitału własnego
| zysk netto/kapitał własny | Określa stopę zyskowności zainwestowanych w firmie kapitałów własnych. Wskaźnik ten powinien przyjąć poziom co najmniej równy stopie inflacji (w takim przypadku mówi się o utrzymaniu realnej wartości kapitałów własnych na tym samym poziomie)
| 6
| Dźwignia finansowa
| Rentowność kapit. własnego [5] - Skorygowana rentowność majątku [4]
| Informuje o efektywności wykorzystania kapitałów obcych. Jeżeli dźwignia finansowa jest dodatnia oznacza to, że firma zarabia na zaciąganiu kredytów i zobowiązań. Jeśli dźwignia jest ujemna - zaciąganie kredytów przynosi firmie stratę.
|
Wskaźniki płynności finansowej Lp | Nazwa wskaźnika | Sposób wyliczenia (przyjęty wzór) | Interpretacja wskaźnika (treść wskaźnika) | 7
| Wskaźnik ogólnej płynności
| aktywa obrotowe/zobowiązania bieżące | Informuje o zdolności firmy do regulowania wymagalnych zobowiązań bieżących przy pomocy upłynnienia środków obrotowych. Optymalny poziom wskaźnika - przedział od 1,5 do 2,5.
| 8
| Wskaźnik szybkiej płynności I
|
płynne aktywa obrotowe /zobowiązania bieżące
| Określa zdolność do szybkiego uregulowania wymagalnych zobowiązań (pokrycie płynnymi środkami obrotowymi). Wskaźnik nie powinien być mniejszy od 1
| 9
| Wskaźnik szybkiej płynności II
| inwestycje krótkoterminowe/zobowiązania bieżące | Określa zdolność do natychmiastowego uregulowania bieżących zobowiązań (jaka część zobowiązań może być pokryta bezpośrednio dostępnymi środkami płatniczymi).
| 10
| Cykl rotacji należności w dniach
|
należności handlowe (st. średni)x360/przychody ze sprzedaży
| Informuje o średniej długości cyklu realizacji należności, czyli o tym po ilu średnio dniach środki pieniężne z tyt. należności trafiają do firmy.
| 11
| Cykl rotacji zobowiązań w dniach
|
zobowiązania handlowe (st. średni)x360/przychody ze sprzedaży
| Informuje przez ile średnio dni kredytują firmę jej dostawcy. Zwiększanie się tego wsk. może sygnalizować powstające napięcia płatnicze. Wyższy wsk. rotacji zobow. od wsk. rotacji należn. świadczy o korzystniejszych warunkach zakupu od warunków sprzedaży
| 12
| Cykl rotacji zapasów w dniach
| zapasy (st. średni)x360/przychody ze sprzedaży | Informuje ile średnio dni trwa jeden obrót zapasów, tzn. przez jaki okres czasu środki są zaangażowane w finansowanie zapasów.
Informuje ile średnio dni trwa jeden obrót zapasów, tzn. przez jaki okres czasu środki są zaangażowane w finansowanie zapasów.
|
Wskaźniki wypłacalności (zdolności do obsługi zadłużenia) Lp | Nazwa wskaźnika | Sposób wyliczenia (przyjęty wzór) | Interpretacja wskaźnika (treść wskaźnika) | 13
| Wskaźnik zadłużenia ogólnego
| zobowiązania ogółem/majątek (aktywa) ogółem
| Informuje o stopniu zadłużenia jednostki tj. obciążeniu majątku zobowiązaniami. Im wskaźnik jest mniejszy tym mniejszy jest udział kapitałów obcych w finansowaniu majątku.
| 14
| Wskaźnik sfinansowania majątku kap.własnym
| kapitał własny/majątek (aktywa) ogółem
| Informuje o stopniu pokrycia majątku firmy kapitałem własnym. Im wskaźnik bardziej zbliża się do jedności tym podstawy finansowe działalności są stabilniejsze. Wskaźnik należy rozpatrywać z innymi wsk.struktury finansowania.
| 15
| Wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem
| zysk brutto + odsetki/odsetki | Informuje o zdolności firmy do obsługi zadłużenia (odsetek) z wypracowanego zysku. Jest miarą ukazującą w jakim stopniu zyski operacyjne mogą zmaleć, by można było jeszcze obsłużyć spłatę odsetek.
| 16
| Relacja zobowiązań do kapitałów własnych
| zobowiązania ogółem/kapitał własny | Prezentuje proporcje pomiędzy zadłużeniem a kapitałami własnymi.
| 17
| Wskaźnik "złotej" reguły bilansowej
| kapitały stałe/aktywa trwałe | Informuje o stopniu pokrycia majątku trwałego kapitałami stałymi (kapitały własne + zobowiąz. długoterminowe). Aby "złota" reguła bilansowa została zachowana wskaźnik musi być równy lub większy od 100%.
|
Wskaźniki aktywności gospodarczej Lp | Nazwa wskaźnika | Sposób wyliczenia (przyjęty wzór) | Interpretacja wskaźnika (treść wskaźnika) | 18
| Obrotowość (produktywność) aktywów ogółem
| przychody ze sprzedaży/aktywa ogółem (st. średni) | Informuje o tym ile złotych przychodu ze sprzedaży przypada na 1 złotówkę zaangażowaną w majątku firmy (lub o tym jaką średnią liczbę obrotów wykonał kapitał finansujący majątek). Im wyższy poziom wskaźnika, tym na ogół lepsze wykorzystanie majątku.
| 19
| Obrotowość (produktywność) aktywów trwałych
| przychody ze sprzedaży/aktywa trwałe | Podobnie jak wskaźnik poprzedni - ale dotyczy tylko majątku trwałego. Zwiększenie wskaźników [18] i [19] należy oceniać pozytywnie.
|
Objaśnienia do wzorów obliczeniowych (powiązania z układem bilansu i rachunku zysków i strat) - przyjęte we wzorach obliczeniowych oznaczenia mają następujące znaczenia: - majątek (aktywa) ogółem - Bilans Aktywa [BA]: poz. "Aktywa razem"
- aktywa trwałe - [BA]: poz. A. "Aktywa trwałe"
- aktywa obrotowe - [BA]: poz. B. "Aktywa obrotowe"
- płynne aktywa obrotowe - [BA]: poz. B. "Aktywa obrotowe" - poz. B.I "Zapasy" - poz. B.IV "Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe"
- zapasy - [BA]: poz. B.I "Zapasy"; stan średni ustalony jako średnia arytmetyczna stanów na początek i koniec okresu
- należności handlowe - [BA]: poz. B.II.1.a) "Należności od jednostek powiązanych - z tytułu dostaw i usług" + poz. B.II.2.a) "Należności od pozostałych jednostek - z tytułu dostaw i usług"; stan średni ustalony jako średnia arytmetyczna sum tych pozycji na początek i koniec okresu
- inwestycje krótkoterminowe - [BA]: poz. B.III "Inwestycje krótkoterminowe
- kapitał własny - Bilans Pasywa [BP]: poz. A. "Kapitał (fundusz) własny" + poz. B.IV.1 "Ujemna wartość firmy"
- zobowiązania ogółem - [BP]: poz. B. "Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania" - poz. B.IV.1 "Ujemna wartość firmy"
- zobowiązania bieżące - [BP]: poz. B.III "Zobowiązania krótkoterminowe" + poz. B.I.2 "Rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne - krótkoterminowa" + poz. B.I.3 "Pozostałe rezerwy - krótkoterminowe" + poz. B.IV.2 "Inne rozliczenia międzyokresowe - krótkoterminowe"
- zobowiązania długoterminowe - [BP]: poz. B.II "Zobowiązania długoterminowe" + poz. B.I.1 "Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego" + poz. B.I.2 "Rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne - długoterminowa" + poz. B.I.3 "Pozostałe rezerwy - długoterminowe" + poz. B.IV.2 "Inne rozliczenia międzyokresowe - długoterminowe"
- zobowiązania handlowe - [BP]: poz. B.III.1.a) "Zobowiązania wobec jednostek powiązanych - z tytułu dostaw i usług" + poz. B.III.2.a) "Zobowiązania wobec pozostałych jednostek - z tytułu dostaw i usług"; stan średni ustalony jako średnia arytmetyczna sum tych pozycji na początek i koniec okresu
- kapitały stałe - kapitał własny [8] + zobowiązania długoterminowe [11]
- przychody ze sprzedaży - Rachunek zysków i Strat [RZiS w.kalkulacyjny]: poz. A. "Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów"; [RZiS w.porównawczy]: poz. A.I "Przychody netto ze sprzedaży produktów" + poz. A.IV "Przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów"
- odsetki - [RZiS w.kalkulacyjny]: poz. K.I. "Odsetki"; [RZiS w.porównawczy]: poz. H.I "Odsetki"
- t - stopa podatku dochodowego
- zysk ze sprzedaży - [RZiS w.kalkulacyjny]: poz. F. "Zysk (strata) ze sprzedaży"; [RZiS w.porównawczy]: poz. C. "Zysk (strata) ze sprzedaży"
- zysk brutto - [RZiS w.kalkulacyjny]: poz. N. "Zysk (strata) brutto"; [RZiS w.porównawczy]: poz. K. "Zysk (strata) brutto"
- zysk netto - [RZiS w.kalkulacyjny]: poz. R. "Zysk (strata) netto"; [RZiS w.porównawczy]: poz. N. "Zysk (strata) netto"
|
|
