Reklamy internetowe pop-up na oku UOKiK

Reklama internetowa jest jednym z narzędzi służących przesyłaniu informacji marketingowych i pozyskiwaniu klientów – wzrost wydatków na ten cel cechuje od 2000 roku największa dynamika (CR Media Consulting, 2007). Formą komunikacji za pośrednictwem sieci jest m.in. reklama typu pop-up, czyli wyskakujące na ekranie monitora okienka prezentujące treści promocyjne – często trudne do zignorowania lub zamknięcia.

Metody stosowane przez internetowych reklamodawców wzbudziły również wątpliwości Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Ministerstwa Infrastruktury. W ramach wspólnej akcji zbadano reklamy typu pop-up. Efektem jest blisko 200 przeszukanych stron internetowych i planowane postępowania.

Wśród zakwestionowanych reklam znalazły się m.in. takie, w których pole krzyżyka jest nieaktywne bądź ucieka przed kursorem, w ogóle nieposiadające pola zamknięcia lub z zamknięciem pojawiającym się dopiero po kilkunastu sekundach odtwarzania lub dźwiękowe, często bardzo głośne. Należy podkreślić, że wszystkie przeglądarki, za pośrednictwem których prowadzono kontrolę, były wyposażone w blokadę okienek wyskakujących. Mimo to reklamy uruchamiały się bez problemu.

Zgodnie z prawem reklama typu pop-up nie jest zakazana. Jednak w opinii Urzędu, niektóre jej formy – w szczególności okienka internetowe pozbawione funkcji natychmiastowego wygaszenia lub zaprojektowane specjalnie w celu obchodzenia blokad stosowanych w programach antywirusowych posiadających opcję blokady – mogą stanowić istotną ingerencję w sferę prywatności użytkowników sieci. Tego obowiązujące przepisy zakazują.

Obecnie wyniki przeglądu prowadzonego przez Ministerstwo Infrastruktury są analizowane przez UOKiK. Na podstawie zgromadzonych informacji Urząd może wszcząć postępowania wyjaśniające, celem ustalenia czy zasadne jest podjęcie dalszych działań, np. ukaranie zleceniodawców sankcją finansową wysokości do 10 proc. ubiegłorocznych przychodów.

Współpraca Urzędu i Ministerstwa Infrastruktury jest elementem akcji realizowanej w ramach Międzynarodowych Dni Przeszukiwania Internetu (Internet Sweep Day). UOKiK bierze w nich udział od 2002 roku. Do tej pory, pod kątem niezgodnej z prawem i wprowadzającej w błąd reklamy, sprawdzono witryny usług telefonii komórkowej skierowanej do dzieci i młodzieży, stron oferujących „szybki zysk”, artykuły paramedyczne oraz usługi turystyczne. Efektem były m.in. kierowane do przedsiębiorców pisma wzywające do zmiany zawartości stron w taki sposób, aby były one zgodne z prawem.

Międzynarodowa Sieć Ochrony Konsumentów (International Consumer Protection and Enforcement Network – ICPEN), w ramach której realizowany jest Internet Sweep Day, powstała w 1992 roku w celu zapobiegania i zwalczania nieuczciwych praktyk marketingowych o wymiarze międzynarodowym. Głównym celem jej działania jest wzmacnianie i poprawa egzekucji przepisów chroniących prawa słabszych uczestników rynku – przede wszystkim w odniesieniu do transakcji o wymiarze transgranicznym, zwłaszcza dokonywanych drogą elektroniczną. Wymiana informacji w ramach Sieci umożliwia skuteczne prowadzenie postępowań i spraw sądowych przeciwko nieuczciwym lub nierzetelnym przedsiębiorcom.