Ustawa o systemie oświaty - zmiany

Zdaniem PKPP Lewiatan proponowane zmiany porządkują przepisy prawa oświatowego i przywracają rozwiązania służące budowaniu autonomii szkół, np. w zakresie doboru podręczników. Zwiększają też możliwości i kompetencje samorządów w zakresie edukacji, co jest zgodne z ideą decentralizacji oświaty. Zwiększają także odpowiedzialność dyrektora szkoły za jej funkcjonowanie. Dzięki temu to jednostki samorządu terytorialnego, które najlepiej znają potrzeby lokalnego rynku pracy, będą miały większy wpływ na kształtowanie zakresu wiedzy i umiejętności w szkołach na danym obszarze. Znacznie zwiększy to szanse na rozwój lokalnej gospodarki i rynku pracy. Należy jednak bardziej ukierunkować kuratoria na kontrolę jakości nauczania w powiązaniu z potrzebami lokalnego rynku pracy. W tym sensie ważne jest proponowane odbiurokratyzowanie zadań nałożonych na kuratoria.

Za ważne dla zmian w systemie oświaty PKPP Lewiatan uważa stworzenie nowej kategorii podmiotów uczestniczących w kształceniu – oddziałów międzynarodowych. Pozwoli to na zalegalizowanie prowadzenia w polskich szkołach programów międzynarodowej matury. Stworzy to przed szkołami nowe możliwości różnicowania oferty edukacyjnej. Można tę zmianę traktować również jako zachętę do sięgania do zagranicznych programów nauczania, które w wielu wypadkach są szybciej aktualizowane o najnowsze odkrycia naukowe. Wątpliwości ekspertów budzi jednak fakt, że utworzenie oddziału międzynarodowego zarówno w szkole publicznej jak i niepublicznej wymaga zgody Ministra Edukacji Narodowej (art. 7a ust. 2). Może to skutecznie wydłużać, a przez to paraliżować, proces tworzenia takich oddziałów. PKPP Lewiatan uważa, że zgodę taką powinien wydawać organ prowadzący szkołę po uzyskaniu pozytywnej opinii organu prowadzącego nadzór pedagogiczny.

Za istotne dla modernizacji polskiej oświaty i wprowadzania w niej standardów międzynarodowych eksperci uznają też obniżenie o rok wieku rozpoczęcia obowiązkowego kształcenia i podjęcie kroków w kierunku upowszechnienia wychowania przedszkolnego. Obniżenie wieku rozpoczęcia obowiązku szkolnego i zmiany w edukacji najmłodszych, tworzą podstawę do polepszenia poziomu wiedzy i umiejętności uczniów, którzy za kilkanaście lat wejdą na rynek pracy. PKPP Lewiatan zwraca jednak uwagę, że rzeczywista realizacja tych celów możliwa będzie tylko wtedy, gdy towarzyszyć jej będą zmiany w innych aktach prawnych. W tym sensie szczególnie istotne jest aby zobowiązać samorządy do zapewnienia odpowiedniego programu nauczania sześciolatków oraz odpowiednich warunków rozwoju szkolnego dla nich. W obecnej chwili bowiem duża część rodziców może być przeciwna wysyłaniu dzieci do szkoły o rok wcześniej właśnie ze względu na obawy dotyczące przystosowania szkół do pobytu sześciolatków.