Nowe prawo antymonopolowe

Wchodząca w życie 21 kwietnia ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów dostosowuje polskie regulacje do wymogów prawa wspólnotowego. Zasadniczą zmianą w stosunku do obowiązującej ustawy jest możliwość nakładania przez Prezesa Urzędu kar pieniężnych na przedsiębiorców stosujących praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów. Zmiana wynika z tego, że naruszenia prawa w tym zakresie są równie groźne jak ograniczenia konkurencji. Możliwość nałożenia kary powinna przede wszystkim spełniać funkcję odstraszającą. Ustawa przewiduje maksymalną wysokość kary, która wynosi do 10 proc. przychodu przedsiębiorcy w roku poprzedzającym rok wydania decyzji.

Likwidacja instytucji postępowań prowadzonych na wniosek pozwolić ma skupić się na najpoważniejszych naruszeniach ustawy, mających najbardziej istotny wpływ na rynek. Do tej pory Prezes Urzędu związany był wnioskiem i nie mógł rozszerzyć postępowania o inne praktyki antykonkurencyjne albo naruszające zbiorowe interesy konsumentów. Doświadczenie Urzędu pokazuje, że ok. 80 proc. wniosków kończy się niestwierdzeniem naruszenia prawa. Przyjęte rozwiązanie ma w znaczący sposób skrócić czas prowadzenia postępowań. Nowa ustawa przewiduje, że przedsiębiorca będzie mógł złożyć do Prezesa Urzędu zawiadomienie w sprawie stosowania zakazanych praktyk, które może być impulsem do wszczęcia postępowania.

Podniesiono również progi obrotowe, powyżej których uczestnicy koncentracji – na przykład fuzji bądź przejęcia – będą zobowiązani uzyskać zgodę Prezesa UOKiK. Do tej pory transakcja podległa zgłoszeniu do urzędu antymonopolowego, jeżeli brali w niej udział przedsiębiorcy, których łączny obrót światowy w roku poprzedzającym zgłoszenie przekroczył równowartość 50 mln euro. Po wejściu w życie nowej ustawy obowiązek będzie dotyczył transakcji z udziałem przedsiębiorców, których łączny obrót w roku poprzedzającym przekroczył 1 mld euro na świecie lub 50 mln euro w Polsce. Potrzeba zmian w tym zakresie wynika z praktyki Urzędu. Mają one spowodować, że kontroli Prezesa UOKiK będą podlegać tylko największe koncentracje, mogące mieć faktyczny wpływ na stan koncentracji na rynku.

Ustawa zakłada także znaczne wzmocnienie kadrowe rzeczników konsumentów – w powiatach powyżej 100 tys. mieszkańców i w miastach na prawach powiatu możliwe będzie utworzenie biura rzecznika. Wprowadzone zostaną również nowe zasady ich odwoływania – będzie to możliwe, jeżeli opowie się za tym 3/5 radnych powiatu.

Do pobrania: