Przykładowy rachunek przepływów pieniężnych spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Aby wyliczyć dochód podatkowy należy pomniejszyć przychód o koszty jego uzyskania. Tak otrzymany w roku podatkowym dochód jest wówczas korygowany o kwoty przysługujących podatnikowi odliczeń od dochodu (np. kwoty darowizn), a uzyskana w ten sposób wielkość staje się podstawą opodatkowania 28% stawką podatkową. Odstępstwem od tej zasady jest szczególne opodatkowanie niektórych przychodów osiąganych przez "zagraniczne osoby prawne" (bez możliwości odejmowania kosztów uzyskania przychodów), jak również tzw. dochodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych osiąganych przez podmioty krajowe, jak i podmioty zagraniczne. Zasadą jest - zgodnie z art. 7 ustawy - iż przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty. Jedynie w określonych w ustawie dwóch przypadkach, przedmiotem opodatkowania jest przychód. Jeżeli podatnik chce mieć inny rok podatkowy aniżeli rok kalendarzowy (np. od maja 2002 r. do końca kwietnia 2003 r.) to: po pierwsze - taka informacja powinna znaleźć wyraźne odzwierciedlenie w statucie albo w umowie spółki, albo w innym dokumencie odpowiednio regulującym zasady ustrojowe podatnika, i po drugie - podatnik musi zawsze zawiadomić o tym fakcie właściwy urząd skarbowy (w terminie 30 dni od dnia zakończenia ostatniego roku podatkowego lub - w przypadku rozpoczęcia działalności - w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności gospodarczej). Wówczas rokiem podatkowym jest okres kolejnych dwunastu miesięcy kalendarzowych.

Rok podatkowy zazwyczaj jest równy rokowi kalendarzowemu, ale też może być inny niż kalendarzowy (choć trwać winien również 12 miesięcy).

Należy zaznaczyć, iż w art. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie zostały określone ani sposób, ani też forma tego zawiadomienia, pozostawiając to decyzji podatnika. Zatem każda forma, z której podatnik skorzysta, a z której można wnioskować, że wolą strony jest przyjęcie innego roku podatkowego, niż rok kalendarzowy, jest wystarczające. Jednakże powoływany w tymże art. 8 ustawy ściśle określony 30-dniowy termin zawiadomienia to termin prawa materialnego - jego niedotrzymanie wywiera określone skutki prawne, polegające przede wszystkim na nieuznaniu przez organ podatkowy wybranego przez podatnika roku podatkowego i obowiązkowemu przyjęciu przez podatnika roku podatkowemu równemu rokowi kalendarzowemu (i to niezależnie od tego w jakim zakresie uchybiono temu terminowi).

W przypadku podjęcia przez podatnika po raz pierwszy działalności, pierwszy rok podatkowy trwa od dnia rozpoczęcia działalności (np. od dnia 03.05.2002) do końca roku kalendarzowego (31.12.2002 - czyli rok podatkowy trwa tylko osiem miesięcy) albo do ostatniego dnia wybranego roku podatkowego, nie dłużej jednak niż dwanaście kolejnych miesięcy kalendarzowych (zakończenie roku podatkowego winno w tym przypadku nastąpić w przedziale czasowym: 01.01.2003 - 30.04.2003).

W przypadku podjęcia po raz pierwszy działalności w drugiej połowie roku kalendarzowego (np. 13.11.2002) i wybrania roku podatkowego pokrywającego się z rokiem kalendarzowym, pierwszy rok podatkowy może trwać od dnia rozpoczęcia działalności do końca roku kalendarzowego następującego po roku, w którym rozpoczęto działalność (31.12.2003). W razie zmiany roku podatkowego (np. obecny rok obejmuje okres: 01.01.2000 - 31.12.2001), za pierwszy po zmianie rok podatkowy uważa się okres od pierwszego miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego (od 01.01.2002) do końca roku podatkowego nowo przyjętego. Okres ten nie może być krótszy niż dwanaście i dłuższy niż dwadzieścia trzy kolejne miesiące kalendarzowe (czyli zakończenie roku powinno nastąpić w tym przypadku w przedziale czasowym: 01.01.2003 - 30.11.2003).

Gdy zmieniasz rok podatkowy - to wtedy taka decyzja musi mieć zawsze swoje odzwierciedlenie w dokumentach ustrojowych Twojej firmy i musisz w przeciągu 30 dni od dnia zakończenia starego roku podatkowego zawiadomić o tym fakcie właściwy urząd skarbowy.

Jeżeli z odrębnych przepisów wynika obowiązek zamknięcia ksiąg rachunkowych (sporządzenia bilansu) przed upływem przyjętego przez podatnika roku podatkowego (np. 01.01.2002 - 31.12.2002), za rok podatkowy uważa się okres od pierwszego dnia miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego do dnia zamknięcia ksiąg rachunkowych (czyli np. 01.01.2002 - 17.08.2002). W tym przypadku za następny rok podatkowy uważa się okres od dnia otwarcia ksiąg rachunkowych do końca przyjętego przez podatnika roku podatkowego (18.08.2002 - 31.12.2002).

Przykład Podatnik Alfa Sp. z o.o. ma rok podatkowy równy kalendarzowemu (2001). Jednakże planuje zmianę roku podatkowego na następujący: początek lipca - koniec czerwca. Jakie działania należy podjąć by tak się stało? Analizując regulacje zawarte w art. 8 ust. 3 ustawy należy wyciągnąć wniosek, iż kolejny rok podatkowy (lipiec-czerwiec) może rozpocząć się nie wcześniej niż od lipca 2003 roku. Konieczne są: - uchwała wspólników o wyborze roku podatkowego innego niż dotychczasowy - kalendarzowy, znajdująca odzwierciedlenie w postanowieniach umowy spółki, - zawiadomienie właściwego urzędu skarbowego o wyborze innego roku podatkowego niż rok kalendarzowy (I zawiadomienie o wyborze roku podatkowego styczeń 2002 - czerwiec 2003 należy złożyć do 30 stycznia 2002 roku, II zawiadomienie o wyborze roku podatkowego lipiec 2003 - czerwiec 2004 należy złożyć do 30 lipca 2003 roku; ewentualnie możliwe jest również poinformowanie właściwego urzędu skarbowego o "kształcie najbliższych lat podatkowych" jednym pismem w terminie do 30 stycznia 2002 roku).

Gdy rozpoczynasz działalność i wybierasz rok podatkowy inny niż kalendarzowy - to informacja o tym musi być również zawarta w umowie spółki czy statucie, jak i koniecznie trzeba zgłosić to do właściwego urzędu skarbowego w terminie 30 dni od daty rozpoczęcia działalności.